główna  wzmacniacze   głośniki  okablowanie  kino domowe  sprzedam  ftp  o mnie  linki  e-mail

 

 

GŁOŚNIKI:

DLA NIE WTAJEMNICZONYCH

 

CZŁOWIEK

Człowiek słyszy bardzo szeroką skale dźwięków, naukowo określa się to pasmem (zakres częstotliwości) . Przyjmuje się, że słyszymy częstotliwości z przedziału 20 czasem podaje się 16 Hz (czyli drgań przypadających na sekundę) do 20000Hz (20kHz). Muzycy operują tu skalą wyrażając pasmo w oktawach (1 oktawa jest to pasmo częstotliwości zawierających się między daną częstotliwością a częstotliwością dwukrotnie wyższą lub niższą). A więc licząc od 16Hz słuch ludzki zawiera ponad 10 oktaw. W elektronice również stosuje się pojęcie oktaw. A mianowicie przy pomiarach nierównomierności pasma przenoszenia. I jak to w praktyce bywa, najmniej mamy do czynienia z częstotliwościami bardzo niskimi rzędu 16-20Hz jak i bardzo wysokimi 16-20kHz. Dlatego też nasze ucho nie słyszy ich najlepiej. Za to najlepiej słyszalne są dla nas sygnały mowy służące do porozumiewania się między nami, które zawierają się w środku pasma słyszalnego od kilkuset Hz do kilku kHz. Wraz z wiekiem zmniejsza się granica słyszalności w zakresie wysokich tonów z 20kHz do 16Khz lub nawet mniej.

KOLUMNY

Mając na myśli głośniki większość ludzi kojarzy je z kolumnami, a mając na myśli kolumny kojarzy je z mocą i ich wielkością a także z ich głośnością. Nic bardziej mylnego. Wielkość najczęściej idzie w parze z mocą jak również maksymalną głośnością lecz nie ma to najmniejszego znaczenia. Kolumna duża wcale nie musi grać głośniej będzie grać inaczej szczególnie w zakresie basu. Duży głośnik stwarza większe możliwości w tym zakresie lecz potrzebuje większej obudowy aby zapewnić mu dobre warunki pracy. A jego większa moc jest potrzebna ze względu na zapewnienie dostatecznej głośności w zakresie basu. Obudowa kolumny głośnikowej nie służy tylko do mocowania głośników lecz jest potrzebna do prawidłowej pracy głośnika basowego. Bez niej nie usłyszelibyśmy prawie żadnego basu. (wyjątkiem są tu kolumny dipolowe w których są stosowane specjalne zabiegi w celu poradzenia sobie z tym problemem).

ILE GŁOŚNIKÓW?

Dlaczego w kolumnach jest wiele głośników? Nie wymyślono jak dotąd głośnika mogącego przetwarzać pełne pasmo częstotliwości przez nas słyszalnych. Dlatego w kolumnach stosuje się kilka różnych głośników mogących pokryć jak najszersze pasmo. Dla częstotliwości niskich są stosowane duże głośniki wraz z obudowami, a dla wysokich głośniki niewielkie, które ze względów na swoje właściwości pełnią tę role znacznie lepiej. Ilość głośników jest zależna od kilku czynników. Każdy głośnik pracuje w pewnym paśmie częstotliwości w którym jego praca jest najefektywniejsza. Z tego względu dzielimy kolumny na ilość dróg (pasm). Najczęściej spotykanymi są kolumny dwudrożne i trójdrożne. Podziałem pasm między głośnikami zajmuje się zwrotnica.

ZWROTNICA

Zwrotnica służy do podziału pasm częstotliwości dla poszczególnych głośników przy danej częstotliwości (częstotliwościach). Zwrotnica z jedną częstotliwością podziału dzieli pełen zakres na dwa pasma (dwie drogi). I wymaga zastosowania co najmniej dwóch głośników. Głośnika niskotonowego (nisko-średniotonowego) i wysokotonowego. Zwrotnice wielodrożne posiadają więcej częstotliwości podziału i wymagają tym samym większej ilości zastosowanych głośników. Ich dobór i ilość zależy od konstruktora. Zwrotnice są trudnym elementem konstrukcyjnym a ich działanie zależy od parametrów konkretnego głośnika. Od nich zależy brzmienie całości zespołu głośnikowego a także w pewnym stopniu jego moc.

MOC

Parametr mocy jest bardzo względny i zależny od wielu czynników. Producenci nauczyli się nim manipulować do granic możliwości. Dla mnie jest to najmniej znaczący parametr który ma niewiele wspólnego z jakością samego głośnika. Na ten temat krąży wiele nieprawdziwych mitów. Jednym z nich jest przekonanie, że kolumny powinny mieć moc dwukrotnie większą od mocy wzmacniacza. A prawdą jest że prawie każdą kolumnę można uszkodzić każdym wzmacniaczem. I zależy to tylko od nas samych, bo to my decydujemy o mocy dostarczonej do kolumny, poprzez regulację wzmocnienia wzmacniacza. Od naszego słuchu zależy regulacja głośności i trzeba zawsze zwracać uwagę na pojawiające się zniekształcenia dźwięku, spowodowane przesterowaniem wzmacniacza bądź kolumny. Najłatwiejszym sposobem uszkodzenia głośnika wysokotonowego jest podbicie basu i sopranu we wzmacniaczu. Często stosowane w celu rzekomego polepszenia jakości dźwięku. A moc głośnika wysokotonowego ze względu na jego małe wymiary jest nawet 100-krotnie mniejsza od mocy całej kolumny. Dlatego tak łatwo jest go uszkodzić. Moc zespołu głośnikowego nie jest sumą mocy poszczególnych głośników, choć suma ta może być jej równa. Jest kilka parametrów mocy, najczęściej używanymi są: moc znamionowa moc, muzyczna i moc impulsowa. Najważniejszą do porównań jest moc znamionowa, która określa maksymalną moc ciągłą dostarczoną do głośnika (kolumny) która nie spowoduje jego uszkodzenia. Moc tą mierzy się przy specjalnym sygnale testowym. Przez co wyznacza się moc najsłabszego głośnika zastosowanego w danej kolumnie. Z uwagi na to, że największe moce są przekazywane w zakresie tonów niskich to moc kolumny wyznacza głośnik niskotonowy. A wytrzymałość głośnika wysokotonowego praktycznie wyznacza jego zwrotnica. Ponieważ dla sygnałów muzycznych przyjęło się, że moc przekazywana spada ze wzrostem częstotliwości ok.2razy na oktawę (3dB/okt.). To głośnik wysokotonowy nie musi mieć tak dużej mocy co niskotonowy stąd jego moc określa pasmo jego działania. Moc dostarczona zależy również od danego materiału muzycznego a także stopnia podbicia niektórych częstotliwości. Moc muzyczna mówi nam o mocy którą można dostarczyć do kolumny przez pewien określony czas. Ponieważ zależy ona od tego właśnie czasu stąd dowolnie można manipulować tym parametrem. Natomiast moc impulsowa mierzona jest przy dostarczeniu do głośnika krótkiego impulsu który nie spowoduje jego uszkodzenia jednak nie ma wiele wspólnego z jego prawidłowym działaniem. Dla przykładu głośnik o mocy znamionowej równej 100W może mieć moc muzyczną rzędu 300W a impulsową dochodzącą do 500 a nawet 1000W.

GŁOŚNOŚĆ

Maksymalny poziom dźwięku wydobywającego się z kolumny określa się potocznie głośnością. Parametr ten jest zależny od mocy głośnika (kolumny) jak i od jego efektywności czyli sprawności przetwarzania dostarczonej energii elektrycznej na ciśnienie akustyczne. I jest to jeden z najważniejszych parametrów dotyczących głośności. Niestety głośniki obecnie stosowane (dynamiczne) mają tą sprawność bardzo niską, rzędu pojedynczych procent. Efektywność podaje się w decybelach (jednostka logarytmiczna) na 1Wat dostarczonej mocy. Czasem producenci podają tą wartość dla stałego napięcia przyłożonego do głośnika, zazwyczaj jest to 2,83V. Która to wartość faktycznie wywołuje na 8 omowym obciążeniu moc równa 1W. Jednak na głośniku 4 omowym oznacza to moc 2W a więc i podana efektywność takiego głośnika będzie dwa razy większa (o 3dB). Ponieważ jest to jednostka logarytmiczna to na każde podwojenie mocy dostarczonej głośność wzrasta o 3dB czyli dwukrotnie. Parametr efektywności jest zazwyczaj zawyżany przez producentów. I nie ma wiele wspólnego z wielkością kolumny, głośniki większe z reguły mają większą efektywność jednak parametr ten określany jest dla częstotliwości średnich (typowo 1kHz) a więc określa efektywność głośnika pracującego w tym zakresie. Dlatego np. usunięcie głośnika niskotonowego wywoła zmianę brzmienia (brak basu) ale nie musi zmniejszyć efektywności kolumny. Większość kolumn parametr efektywności ma na poziomie 85 do 90 dB choć zdarzają się kolumny o efektywności niższej np.80dB lub bardzo wysokiej do 100dB lub więcej (kolumny estradowe). Parametr ten nie określa jakości dźwięku wydobywającego się z kolumny. I tak kolumna o efektywności 80dB nie musi grać gorzej od tej ze 100dB jednak wymagać będzie 100razy większej mocy dostarczonej w celu uzyskania takiego samego poziomu głośności. Czasami producenci podają parametr największej możliwej głośności który można obliczyć z parametru efektywności i mocy znamionowej. Dla kolumny o efektywności 90dB/W mamy: 90dB-1W, 93dB-2W, 96dB-4W, 99dB-8W, 102dB-16W, 105dB-32W, 108dB-64W i w końcu 111dB przy 128W itd. Jednak nie możemy przekroczyć mocy znamionowej i dla kolumny 130W 90dB/1W poziom ten wynosi 111dB. Dla kolumny o efektywności 80dB i takiej samej mocy poziom ten wyniesie o 10dB mniej (czyli 10-krotnie), a dla 20dB różnicy będzie aż 100krotnie mniejszy!

 

główna    wzmacniacze    anatomia wzmacniacza    glośniki

budowa głośnika     parametry glośnika    budowa zwrotnicy    dla dociekliwych    problem filtru II rzędu

budowa kolumny   bassreflex  okablowanie   car kable    kino domowe     sprzedam    ftp    omnie     linki